TÌM HIẺU THÁNH QUAN THẦY

HS Nguyễn Ngọc Oánh
Bạn còn nhớ tên thánh của mình hay không? Câu trả lời sẽ là vẫn còn nhớ, nhưng không mặn mà và tha thiết như thời trước và sau Công Đồng Vatican II.
Nhân dịp lễ Thánh Thiên Thần Bản Mệnh Michael ngày 02-10-2017, là thánh quan thày của Cha Tuyên Úy Mai Khải Hoàn của chi đoàn chúng ta, thày Sáu Trí Đỗ có gửi thiệp chúc mừng đến Cha với lời lẽ thân thương con thảo khiến tôi cảm động và nổi hứng viết về đề tài này, gọi là chuyện tản mạn về thánh quan thày của mỗi giáo dân Công giáo ngày xưa và ngày nay.
Theo truyền thống và sau trở thành giáo luật, khi một hài nhi được bế đến nhà thờ chịu phép bí tích Rừa tội, cha mẹ hay ông bà đều chọn một tên trong danh sách các thánh của Giáo hội đặt cho con trẻ. Nếu là “thằng cu” thì lấy tên các thánh nam, và ngược lại, nếu là “thị mẹt”, tên các thánh nữ.
Trước năm 1988, tên thánh của giáo hữu Công Giáo Việt Nam đều là tên của các thánh trong phúc âm hay sau này trong giáo hội cho đến ngày nay. Nhưng kể từ ngày 19 tháng 6 năm 1988, 117 vị tử đạo trong số hàng trăm ngàn giáo dân Việt Nam bị bách hại tử vì đạo, được Giáo Hội phong hiển thánh, thì đã có không ít giáo hữu Việt Nam chọn một trong các vị thánh đó là thánh quan thày.
Tôi còn nhớ như in những năm 60, 70 thế kể trước trở lui, thánh quan thày bản mệnh rất được ngưỡng mộ và trân quý. Các ngài là đấng phò hộ bảo vệ mình trước phong ba bão táp cuộc đời và là đấng cầu bầu cho chúng ta trước mặt Thiên Chúa. Tôi nhớ hồi đó các đấng bậc trong Hội Thánh, đến ngày lễ quan thày của các vị đó, đều được ăn mừng long trọng. Các hội đoàn Công Giáo Tiến Hành cũng lấy tên một vị thánh nào đó làm quan thày. Đến ngày Lễ Kính vị thánh này cũng được tổ chức lễ lạy tưng bừng.
Càng về sau này, nhất là qua định cư bên Mỹ, ai hỏi tôi tên thánh của ông là gì tôi trả lời vanh vách ngay là Augustino (chuyển âm sang tiếng Việt là Âu Cơ Tinh), nhưng thú thực chẳng bao giờ cầu xin Ngài cầu bầu điều gì cho mình trước mặt Thiên Chúa.
Ngày xưa, tôi thường nghe thày mẹ tôi, hay những ông trùm bà quản, ngồi nói chuyện với nhau, khi đề cập đến việc cầu xin thánh quan thầy cầu bầu cho ơn này ơn nọ, là chỉ khi nào gặp tai ương, bệnh tật. Còn khi không bị cái gì thì chẳng chạy đến các ngài, khiến tượng các thánh đứng lạnh lẽo trong nhà thờ. Câu nói tôi thường nghe là “coi các thánh như cái áo mưa, khi bị mưa chạy đi lấy khoác vào? Ý kiến này nghe cũng không sai phải không các cụ hiệp sĩ nhà em.
Đứng trước sự thực tế thánh quan thày bị phai mờ, câu hỏi đặt ra là chúng ta có nên phục hồi truyền thống mừng thánh bổn mạng của mình như xưa kia không?
Trước khi trả lời câu hỏi trên, chúng ta nên tìm hiểu chi tiết về truyền thống đặt tên thánh

bổn mạng trong giáo hội Công giáo xưa nay như thế nào?
Tuần báo Orange County Catholic của Giáo Phận Công Giáo Orange chúng ta, số ra ngày 24 tháng 9 năm 2017, có đăng một bài về đề tài này với nhan đề “We Pray to Saints Because We ‘Need Our Heroes” tôi xin được chia sẻ với các hiệp sĩ.
Nếu các hiệp sĩ đọc cuốn Kỷ Yếu kỷ niệm 10 năm thành lập Chi Đoàn Các Thánh Tử Đạo Việt Nam này trên Internet, Giáo Hội Công giáo cũng chọn một vị thánh bổn mạng cho kỹ thuật thông tin điện tử này. Đó là Thánh Isidore thành Seville. Vị thánh này là một học giả uyên thâm về lịch sử và thần học cũng như kinh thánh của giáo hội. Ngài là thánh giáo phụ cuối cùng của Giáo Hội thời cổ đại. Những kiến thức thông tin tài liệu mà Ngài học hỏi hay thu thập được đều được Ngài ghi chép lưu lại cho hậu thế. Vì thế vào năm 1997, Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolo Đệ II phong ngài làm thánh quan thày cho Internet.
Tính cho đến ngày nay, Giáo Hội có hàng chục ngàn vị thánh, trong đó có nhiều vị được giáo hữu hay chọn làm thánh quan thày cho mình để được bảo vệ hay bào chữa trong những lúc gian nan nguy khốn xảy ra cho cá nhân hay cho ngành nghề mình đang hoạt động.
Một số vị thánh rất nổi danh như Thánh Thiên Thần Bản Mệnh St. Michael là thánh quan thày cho giới cảnh sát. Sư Đoàn Nhảy Dù của Quân Lực VNCH cũng chọn vị thiên thần này làm bổn mạng vì ngài bay từ trời xuống như nhảy dù diệt quỷ Satan. Thánh Christopher là thánh bản mệnh cho những người du hành rày đây mai đó.
Đến đây một câu hỏi lại được hiện ra: tại sao chúng ta cầu nguyện các thánh cầu bầu cùng Chúa cho những ơn chúng ta xin mà lại không cầu xin cùng Chúa một cách trực tiếp, cần gì phải qua trung gian vị thánh quan thày?
Trong bài báo trên, ký giả Christhoper Randall dẫn chứng cha Christopher Heath, cha sở nhà thờ St. Hedwig tại thành phố Los Alamitos, trả lời như sau: “Nói về khía cạnh con người hay nhân bản, chúng ta cần những vị anh hùng. Tất cả mọi người trong chúng ta cần nhìn vào những người cũng đã từng sống một cuộc đời như mọi người chúng ta đang sống, cũng phải chịu đựng bệnh tật, tai ương khốn khó ngặt nghèo v.v… Cái lý do khiến người ta chọn và kính một số vị thánh nào đó đều cầu xin ơn phước là vì các thánh đó là hình ảnh nhắc nhở họ về một cái gì đó có liên quan đến chính họ.”
Vì thế mà có các vị thánh bảo hộ gia súc là thánh nữ Perpetua, bà thánh Veronica là quan thày cho giới nhiếp ảnh. Thánh Zita là quan thày cho giới chạy bàn waiters. Thánh Genenius thành Rome là quan thày cho giới nghệ sĩ hài như Hoài Linh, Chí Tài. Giới quan tòa chọn thánh John de Capistrano là quan thày. Thậm chí còn có thánh được cử phù giúp cho những ai được thông lọt suông sẻ trong những vụ ly dị. Đó là thánh nữ Helena.
Các thánh hoặc người công giáo chết lành được Chúa ban cho quyền được cầu bầu xin Chúa một ơn phúc nào đó dành cho người còn sống có lòng tin kính và cầu xin. Sự thật này có căn cứ từ kinh thánh. Đó là dụ ngôn người vô gia cư Lazaro

và người giầu có (Phúc Âm Thánh Luca, đoạn 16 từ câu 19 đến câu 31.
Cha sở Chris lưu ý chúng ta nên nhớ rằng khi chúng ta cầu nguyện các thánh, không có nghĩa chúng ta thờ lạy họ. Theo Ngài, các thánh có thể cầu bầu cho chúng ta, nhưng các thánh không thể cứu chuộc chúng ta. Chỉ có Chúa Ki Tô mới là đấng Cứu Chuộc loài người.
Khi cha Smith còn là chủng sinh, ngài không chắc chắn có được ơn gọi làm linh mục không nên đã cầu xin thánh Joan Vianney mà cha rất ngưỡng mộ. Vị thánh này là quan thày của các cha sở họ đạo. Cha Smith nhớ lại đã đến xin thánh Vianney soi sáng nên ở tu tiếp hay xuất ra. Và ngài cứ nghe tiếng lương tâm dạy. Và đến năm 1988 thì cha Smith lên bàn thờ lãnh chức linh mục. Cha Smith được bài sai về phục vụ giáo xứ Queen of Angels ở Newport Beach. Lúc này nhà thờ St. John Vianney ở Balboa Island là họ lẻ của xứ Queen of Angels. Cha Smith nghĩ có lẽ cha thánh St. Vianney đã can thiệp cho ngài về làm cho phó ở đây.
Cha Smith cho hay, về mặt tinh thần, chúng ta liên hệ đến các thánh hay thiên thần để đến với Chúa Ki Tô. Cha nói: “Giáo hội cổ võ tôn kính các thánh là muốn cho chúng ta gần gũi các thánh nhân. Vì thế giáo dân đi hành hương các thánh địa hay nhà thờ, đền thánh, hầu được gần gủi với các thánh là những vị anh hùng của mình.
Dưới đây là một số nhà thờ ở giáo phận Orange có tên thánh làm bổn mạng
Thánh nữ Hedwig (1174-1243) là bổn mạng của nhà thờ ở Los Alamitos.
Vị nữ công tước góa bụa thuộc miền Đông Âu. Ngài sống một đời rất khiêm nhu. Thánh nữ có 7 người con nhưng bà sống thọ hơn 6 người con và qua đời trong một tu viện. Sau khi về chầu Chúa, thánh nữ đã làm nhiều phép lạ. Ngày phong thánh: 26-3-1267
Thánh John Vianney, (1786-1859) bổn mạng nhà thờ ở Newport Beach.
Ngài nổi tiếng quốc tế trong chức vụ cha sở và tòa giải tội của nhà xứ Ars, Pháp quốc. Cha Vianney có sức hoản cải những linh hồn tội lỗi trong toàn cõi nước Pháp. Có những tín hữu ở mãi tận xa xôi tìm đến xin được xưng tội với Ngài để nghe lời khuyên hoán cải cuộc đời. Ngày phong thánh: 31-5-1925.
Thánh nữ Angela A Merici, (1474-1540) quan thày nhà thờ ở thành phố Brea.
Thánh nữ mồ côi sớm và mù lòa lúc cuối đời. Bà là một nhà giáo dục người Ý, là đấng sáng lập hội Ursulines đầu tiên dành cho nữ giới không nằm trong 4 bức tường nhà dòng và chuyên về dạy học ở ngoài đời nhưng vẫn trực thuộc Giáo Hội Công Giáo. Ngày phong thánh: 30-4-1768. Thánh nữ này cũng là thánh bổn mạng của người bệnh, tàn tật và những kẻ mồ côi.
Thánh Anthony Claret (1807-1870), bổn mạng nhà thờ ở Anaheim,
Hiện cha Bill Cao là cha sở. Vị thánh người Tây Ban Nha và là người sáng lập dòng Claret, là nhà truyền giáo trên đảo Canary Islands. Ngài là Tổng Giám Mục Cuba. Tại đảo quốc này, ngài xây bệnh viện và vô số trường học và dựng một thư

viện Công giáo. Ngày phong thánh: 07-5-1950. Thánh Anthony Claret là thánh bổn mạng của giới buôn vải sợi, nghề dệt, báo chí Công giáo.
Thánh Irenaeus (125-202), quan thày nhà thờ ở thành phố Cypress.
Tài văn chương của vị thánh này giúp soạn những văn kiện nền tảng cho thần học Thiên Chúa Giáo ở thế kỷ thứ hai. Cha mẹ là người Hy Lạp, thánh Iraneus sanh tại Tiểu Á. Ngài cũng sang thành phố Lyon Pháp quốc phục vụ cho vị giám mục ở đây. Ngày phong thánh không có vì vào thế kỷ thứ hai giáo hội còn sơ khai.
Thánh nữ Catherine of Siena (1347-1380), quan thày nhà thờ ở thành phố Laguna Beach.
Vừa là thần học gia vừa là triết lý gia, vị thánh nữ này chào đời trong lúc dịch bệnh hoành hành thành phố Siena bên Ý. Là người con thứ 25 của một bà mẹ, thánh nữ Catherine of Siena chuyên lo thăm viếng các bệnh viện và các tư gia để khuyên răn an ủi người nghèo và bệnh tật. Năm 1970, cùng với thánh nữ Teresa of Avila, là những thánh nữ đầu tiên được phong Tiến Sĩ Hội Thánh. Ngày phong thánh: 29-6-1463.
Trả lời câu hỏi ngày nay có nên tái tục truyền thống mừng lễ thánh quan thày như ngày xưa hay không?
Thực tế sống đạo một năm phụng vụ như hiện nay tại các nhà xứ và tư gia là câu trả lời hùng hồn nhất.